Wydawnictwa

nowości wydawnicze

Jan J. Tyszkiewicz

Eseje dla przewodników. Wielka Wojna 1914 

„Wielka Wojna 1914 – eseje dla przewodników” autorstwa Jana J. Tyszkiewicza to zbiór dwudziestu rysów historycznych ukazujących sytuację geopolityczną przed wybuchem I wojny światowej i początki konfliktu. To pierwsza część tego typu wydawnictwa Muzeum Historycznego w Lubinie traktującego o I wojnie światowej. Jak wyjaśnia we wstępie do publikacji dr Marek Zawadka, dyrektor Muzeum, tworząc w Parku Leśnym ścieżkę edukacyjną „Wielka Wojna 1914 – 1918”, nie było dotąd materiałów, […]

red. Justyna Karlińska


Rocznik muzealny 2023

Zapraszamy do lektury publikacji przedstawiającej efekty pracy Muzeum Historycznego w Lubinie w 2023 roku.„(…) W 2023 roku muzeum zaprezentowało szereg nowych wystaw i wydało wiele publikacji, wzbogacając kulturowy krajobraz regionu. Przeprowadzone wydarzenia muzealne oraz kontynuowane projekty digitalizacyjne w ramach funkcjonowania Biblioteki Cyfrowej Zagłębia Miedziowego, stanowiły ważny element oferty edukacyjnej skierowanej do wszystkich grup wiekowych. Szczególne znaczenie miały inicjatywy „Dojrzale Wspaniali” oraz „Pamiętać–Wspominać–Przekazywać” adresowane do seniorów.Jako […]

Justyna Karlińska, Kamila Tworek

Park Leśny
w Lubinie 2019–2023

Oddajemy w Państwa ręce kolejne wydawnictwo, w którym dokumentujemy naszą pracę. Tym razemw całości poświęconą działaniom w Parku Leśnym, miejscu szczególnym nie tylko z uwagi na walory przyrodnicze, ale też obecność historycznych obiektów, które dzięki naszym staraniom wpisane zostały do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zobacz online


Mały Tomik Wielkich Odkrywców Lubina. Ziemia lubińska i jej dzieje

Mały Tomik Wielkich Odkrywców Lubina „Ziemia lubińska i jej dzieje” to publikacja dedykowana najmłodszym odbiorcom. Zawiera bogato ilustrowany zbiór krótkich treści o ważnych dla miasta Lubina wydarzeniach i miejscach, wyjaśnienia terminologiczne, ciekawostki oraz tematyczne zadania do rozwiązania. Jest historyczną wędrówką od czasów średniowiecza do dziś. Buduje i kultywuje wiedzę historyczną o zasięgu regionalnym i może stanowić źródło inspiracji do poznawania tradycji, historii oraz pielęgnowania tożsamości regionalnej i lokalnej.Projekt dofinansowano […]

Marek Zawadka


ORP ,,Orzeł” nie powrócił

Bogato ilustrowany katalog wystawy eksponowanej w Parku Leśnym w Lubinie poświęconej legendarnemu okrętowi podwodnemu oraz jego załodze. Autorami fotografii zamieszczonych w publikacji są: Jacek Świerad, Tomasz Folta, Grzegorz Kraska, Konrad Dąbkiewicz oraz Janusz Ogórkiewicz. W wersji drukowanej publikacja liczy 84 strony. Książka do nabycia stacjonarnie w siedzibie muzeum (ul. Rynek 23) – publikacja bezpłatna. Zobacz online

Marek Zawadka


Z biegiem Odry

Katalog towarzyszący wystawie plenerowej „Z biegiem Odry”, ale nie tylko. Ta bogato ilustrowana publikacja to także opowieść o rzece. Zaczyna się od 0,0 km rzeki Odry – od ujścia do niej rzeki Olzy – by dotrzeć do 741 km, tam, gdzie kończy się jej bieg, czyli przy Wałach Chrobrego w Szczecinie. Zawiera informacje o stoczniach i portach, stopniach wodnych i śluzach. Także o mostach, kanałach i niewielu już pływających po niej barkach. […]

Wojciech Holicki


Powstanie Styczniowe

Katalog poświęcony wystawie plenerowej, prezentowanej od 1 maja 2023 roku w Parku Leśnym w Lubinie. Ekspozycja utworzona dla uczczenia 160. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego.Projekt dofinansowano ze środków Biura „Niepodległa” w ramach Programu Dotacyjnego „Powstanie Styczniowe 1863–1864”. W wersji drukowanej wydawnictwo liczy 20 stron. Katalog do nabycia stacjonarnie w siedzibie muzeum (ul. Rynek 23) – publikacja bezpłatna. Zobacz online

Wojciech Holicki


Polska Marynarka Wojenna 1939–1947

Bogato ilustrowany katalog plenerowej wystawy historycznej inspirowanej 75. rocznicą powrotu do Gdyni ORP „Błyskawica”. Publikacja zawiera informacje o Polskiej Marynarce Wojennej oraz przedstawia ekspozycję prezentowaną w Parku Leśnym w Lubinie od kwietnia do października 2022 roku.W wersji drukowanej publikacja liczy 64 strony. Książka do nabycia stacjonarnie w siedzibie muzeum (ul. Rynek 23) w cenie 40 zł. Zobacz online

Robert Raczyński, Marek Zawadka

ZBRODNIA LUBIŃSKA
1982–2022

Obszerna praca zbiorowa pod redakcją Roberta Raczyńskiego i Marka Zawadki. Bogata w teksty i materiały źródłowe. Są wśród nich m.in.: plany działań prewencyjno-porządkowych milicji, notatki oficerów prowadzących śledztwo, dokumentacja techniczna milicji z miejsca użycia broni palnej, raport wojskowej prokuratury czy powstałe w podziemiu ulotki, znaczki, wiersze, pieśni, relacje świadków. Historyczne treści i archiwalne fotografie ukazują kontekst i przebieg – niemal minuta po minucie – tragicznych wydarzeń, […]

Marek Zawadka, Agata Grzelińska


35–lecie Zbrodni Lubińskiej

Wydawnictwo przedstawia zapis kolejnej wizyty w Lubinie najważniejszych osób w państwie – Prezydenta Andrzeja Dudy, Prezes Rady Ministrów Beaty Szydło oraz pozostałych przedstawicieli rządu. Celem wizyty był udział zaproszonych gości w obchodach 35-lecia Zbrodni Lubińskiej. Prezentowana publikacja to relacja z obchodów, podczas których zaproszeni goście oddali hołd mieszkającym w pierwszych latach 80. XX wieku mieszkańcom miasta Lubina i okolic. Zobacz online

Justyna Karlińska, Marek Zawadka


5,5 lat Muzeum Historycznego w Lubinie

„5,5 lat Muzeum Historycznego w Lubinie. Koncepcja funkcjonowania i rozwoju samorządowej jednostki kultury na przykładzie Muzeum Historycznego w Lubinie” Publikacja przybliża powstanie oraz pierwsze lata funkcjonowania Muzeum Historycznego w Lubinie. Składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym przedstawiono rozważania teoretyczne, czyli podstawy działania muzeów jako organizacji oraz środowisko ich funkcjonowania. Rozdział drugi – zasadniczy – poświęcono powstaniu i organizacji Muzeum Historycznego w Lubinie. Dlaczego muzeum powstało […]

red. Justyna Karlińska


Rocznik Muzealny 2021

Na początku 2022 roku ukazał się kolejny, czwarty numer rocznika, przygotowanego przez pracowników Muzeum Historycznego w Lubinie. Bogato ilustrowane wydawnictwo zawiera syntetyczne informacje na temat działalności muzeum w 2021 roku, w tym opisy zorganizowanych wystaw, przeprowadzonych zajęć edukacyjnych, wydanych publikacji, statystyk oraz wielu innych działań związanych z funkcjonowaniem Muzeum Historycznego w Lubinie. Zobacz online

Piotr Bieruta


Ośrodek Kultury „Wzgórze Zamkowe” w Lubinie. Historia – działalność

Publikacja przedstawia historię działalności nieistniejącego już Ośrodka Kultury „Wzgórze Zamkowe”, jego bogaty dorobek wystawienniczy, edukacyjny, wydawniczy, naukowy. Przez lata Ośrodek zorganizował kilka tysięcy wydarzeń kulturalnych, niektóre z nich – w nieco zmienionej formule – kontynuowane są przez Muzeum Historyczne w Lubinie, które powstało z połączenia obu instytucji. Książka do nabycia stacjonarnie w siedzibie muzeum (ul. Rynek 23) lub online pod adresem mailowym: infopunkt@muzeum.lubin.pl Zobacz online

red. Kamil Dworaczek, Tomasz Głowiński


Tej walki nie możemy przegrać!Strajki, protesty i bunty w II.połowie XX i XXI wieku – perspektywa gospodarcza i społeczna

Drugi tom zawiera 15 referatów wygłoszonych w dniach 11–12 maja 2021 roku w Sobótce podczas XVI Wrocławskich Spotkań z Historią Gospodarczą. Można w nim przeczytać m.in. o protestach społecznych w 1956 i 1970 roku w województwie rzeszowskim widzianych oczami jego mieszkańców, o gospodarczych i społecznych uwarunkowaniach Grudnia 1970, o zapomnianym strajku w czerwcu 1976 roku w województwie szczecińskim, strajkach w opolskim w 1980 roku, genezie protestów przedsiębiorców w Polsce po 1989 roku czy protestach […]

red. Tomasz Głowiński, Marek Zawadka


Żądamy pracy dla naszych ojców!Strajki, protesty i bunty od epoki nowożytnej po połowę XX wieku – perspektywa gospodarcza i społeczna 

W pierwszym tomie wydawnictwa pokonferencyjnego znajdują się referaty wygłoszone podczas kolejnej, XVI edycji Wrocławskich Spotkań z Historią Gospodarczą, która odbyła się w dniach 11–12 maja 2021 roku w Sobótce. W książce przedstawiono m.in. konflikty na wsi polskiej w I Rzeczypospolitej oczami wybranych autorów poradników agronomicznych z XVI i XVII wieku, genezę, przebieg i konsekwencję strajków lwowskich w XIX i na początku XX wieku, społeczno-ekonomiczne uwarunkowania ruchu partyzanckiego na tyłach armii Admirała […]

red. Tomasz Głowiński


Na gruzach starego świata.Rok 1945 z perspektywy gospodarczej i społecznej 

Drugi tom referatów wygłoszonych podczas XV Wrocławskich Spotkań z Historią Gospodarczą, które odbyły się w dniach 22–24 maja 2020 roku przedstawia trudną, powojenną rzeczywistość. Teksty dotyczą m.in. problemu reparacji wojennych po obu wojnach światowych, cenzury roku 1945 w polskiej polityce społecznej, początków procesu nacjonalizacji kapitału, przemysłu tytoniowego w Polsce, szkolnictwa wyższego w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej. Można także zapoznać się z uwagami […]

red. Robert Klementowski


Polska w nowej rzeczywistości.Rok 1945 z perspektywy gospodarczej i społecznej 

Pierwszy tom zawiera referaty wygłoszone podczas XV Wrocławskich Spotkań z Historią Gospodarczą w dniach 22–24 maja 2020 roku w Sobótce. Poświęcony został przemianom jakie Polakom przyniósł 1945 rok w sferach gospodarczej i społecznej. Przeczytamy w nim m.in. o strukturach organizacyjnych przemysłu naftowego i maszynowego, początkach Pafawagu, odbudowie i funkcjonowaniu kolei na Dolnym Śląsku, Piławskim Zakładzie Przemysłu Odzieżowego, starym Zagłębiu Miedziowym, czy sytuacji zabytków wrocławskich i dolnośląskich w 1945 roku.


Utrwalacze władzy ludowej.Kadry powiatowego aparatu bezpieczeństwa w Lubinie w latach 1945–1975

Robert Klementowski Monografia Roberta Klementowskiego przedstawia sylwetki funkcjonariuszy Urzędu i Służby Bezpieczeństwa w powiecie lubińskim do 1975 roku. W tle są pytania o motywacje związane z decyzją o zatrudnieniu, powodami zaangażowania i lojalności wobec komunistycznego aparatu represji. Zbudowany podczas służby kapitał społeczny, kulturowy i polityczny bez wątpienia wyróżniał tę grupę zawodową na tle ówczesnego społeczeństwa i wyróżnia do dziś, bo służby specjalne nie zniknęły wraz z upadkiem komunizmu. Książka do nabycia stacjonarnie w siedzibie muzeum […]


Park Pomysłów (nr 16,17,18,19)

„Park Pomysłów” to edukacyjny kwartalnik dedykowany najmłodszym mieszkańcom Dolnego Śląska. Wydanie publikacji w roku 2021 zostało dofinansowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego i powstało we współpracy trzech podmiotów: Stowarzyszenia „Sport-Art.”, Centrum Edukacji Przyrodniczej w Lubinie oraz Muzeum Historycznego w Lubinie. Treść kwartalnika to tematy związane z historią, sztuką, przyrodą i sportem. Publikacja jest bogato ilustrowana i zawiera kolorowanki, łamigłówki, krzyżówki oraz wiele innych ciekawostek.  Zobacz online


Rocznik muzealny’20

red. Justyna Karlińska Zachęcamy do lektury trzeciego numeru „Rocznika muzealnego” podsumowującego kolejny (2020) rok funkcjonowania Muzeum Historycznego w Lubinie. W wydawnictwie tym Czytelnicy znajdą dokumentację działań placówki w roku dotkniętym przez pandemię SARS-CoV-2. Działalność muzeum przez część roku 2020 była czasowo zawieszona lub mocno ograniczona, ale nie znaczy to, że muzeum nie funkcjonowało. Efekty tej pracy, wszystkie nowości i wydarzenia minionego roku prezentujemy w nowym roczniku. Zobacz online

Sport
w Lubinie

Justyna Karlińska Piłka nożna, piłka ręczna, łyżwiarstwo szybkie, ale też akrobatyka, szybownictwo, taekwon-do, boks i bilard. To tylko kilka dyscyplin uprawianych w stolicy polskiej miedzi. Sport to jedna z tych dziedzin życia, bez których Lubin nie mógłby się obejść. Niemal od początku, gdy do małego miasteczka na Dolnym Śląsku zaczęli napływać nowi mieszkańcy, rodziło się w nim i rozwijało życie sportowe. Po pięciu dekadach doczekało się ono opisu. Muzeum Historyczne w Lubinie wiosną […]

To było jak
lądowanie na Księżycu.Wspomnienia lubińskich samorządowców z pierwszej kadencji 1990–1994

Agata Grzelińska W 2020 roku minęło 30 lat od pierwszych wyborów samorządowych. Rada miejska wybrana 27 maja 1994 roku liczyła wtedy 40 radnych, a miastem rządził siedmioosobowy zarząd. To był początek wielkich zmian Lubinie i w całej Polsce. O nich traktuje książka Agaty Grzelińskiej. Kolejna publikacja z serii Biblioteka Muzeum Historycznego w Lubinie opowiada przede wszystkim o niezwykłych ludziach – odważnych, pracowitych, gotowych do ciężkiej pracy […]

Lubin 1960
Obraz miasta w świetle dokumentów i prasy

Piotr Sroka W 2020 roku Muzeum Historyczne w Lubinie we współpracy z Instytutem Śląskim w Opolu rozpoczęło publikację serii wydawniczej poświęconej dziejom stolicy polskiej miedzi po II wojnie światowej. Poszczególne tomy będą zawierały wybór materiałów źródłowych (dokumentów archiwalnych i artykułów prasowych) opisujących codzienność Lubina i jego mieszkańców, rok po roku, w latach 1945–1990. Pierwszy tom pod redakcją Piotra Sroki dotyczy roku 1960, kiedy na dobre rozpoczęła się budowa […]

Lubin w obrazach
30 lat samorządu terytorialnego

red. Justyna Karlińska, Marek Zawadka Dokładnie 27 maja 1990 roku, odbyły się pierwsze wybory samorządowe. Z tej okazji Muzeum Historyczne w Lubinie wydało książkę zatytułowaną Lubin w obrazach. 30 lat samorządu terytorialnego. Czytelnicy znajdą w niej podsumowanie trzech dekad, w czasie których miasto przeszło prawdziwą metamorfozę. Ze smutnego, szarego, komunistycznego ośrodka przemysłowego stało się nowoczesnym, kolorowym, wygodnym i przyjaznym mieszkańcom miejscem do życia. Wydawnictwo pod redakcją […]


Autobiografia bez patosu

W październiku 2020 roku w serii Biblioteka Muzeum Historycznego w Lubinie (zeszyt 16) ukazała się wierszowana książka Zbigniewa Szury, genareała brygady w stanie spoczynku – „Autobiografia bez patosu”. We wstępie autor wyjaśnia, że książka powstała w wyniku postu zamieszczonego na Facebook na profilu „Jednostka Wojskowa 2894. Ocalić od zapomnienia”. Zainspirowany wpisem postanowił opisać służbę wojskową, którą pełnił jako młody oficer w pułku czołgów na stanowisku dowódcy plutonu i dowódcy […]

Kolej na Dolnym Śląsku
w latach 1945–1949.Odbudowa i funkcjonowanie w cieniu militaryzacji

Bartosz Kruk Publikacja opowiada o początkach polskiego kolejnictwa na Dolnym Śląsku. Opowieść tę poprzedza rozdział poświęcony rozwojowi transportu żelaznego na terenie, który był kolebką kolejnictwa w Europie Środkowej w XIX wieku. To na tych ziemiach w 1842 r. powstała pierwsza linia kolejowa łącząca Wrocław z Oławą. Na ówczesnych rubieżach Niemiec budowa torów szła pełna parą i przed II wojną światową skomunikowane w ten sposób były niemal wszystkie ważniejsze miejscowości tego regionu. Gdy w 1945 […]

Ewolucje systemu.
Gospodarcze i społeczne znaczenie edukacji w czasach Polski Ludowej i współcześnie

red. Robert Klementowski, Krzysztof Popiński Drugi tom zbioru referatów wygłoszonych podczas XIV Wrocławskich Spotkań z Historią Gospodarczą. Książka ukazała się w serii Biblioteka Muzeum Historycznego w Lubinie. Zawiera piętnaście referatów dotyczących edukacji na ziemiach polskich po 1945 roku. W krajach komunistycznych po drugiej wojnie światowej prowadzeniem szkolnictwa zajęło się państwo. Edukacja stała się częścią większej scentralizowanej polityki gospodarczej i społecznej. W publikacji opisano takie […]

Postacie i instytucje.
Gospodarcze i społeczne znaczenie edukacji na ziemiach polskich przed 1939 rokiem

red. Krzysztofa Popiński, Sylwia Straszak-Chandohy To pierwszy tom zbioru referatów wygłoszonych podczas podczas XIV Wrocławskich Spotkań z Historią Gospodarczą. Książka ukazała się w serii Biblioteka Muzeum Historycznego w Lubinie. Poświęcona jest zagadnieniu edukacji. Prace przedstawiają różne inicjatywy w zakresie kształcenia na ziemiach polskich z przełomu XIX i XX w., które tworzyły podstawy przyszłego narodowego systemu edukacji. W publikacji opisane są zarówno konkretne instytucje (np. wkład Towarzystwa […]


Rocznik muzealny’19

red. Justyna Karlińska Zachęcamy do lektury drugiego numeru „Rocznika muzealnego” podsumowującego kolejny (2019) rok funkcjonowania Muzeum Historycznego w Lubinie. W wydawnictwie tym Czytelnicy znajdą kompleksowy opis działalności placówki, a więc informacje na temat warsztatów i zajęć edukacyjnych, konferencji i publikacji naukowych, a przede wszystkim relacje z licznych wystaw oraz imprez organizowanych przez muzeum. Zobacz online

Zbrodnia Lubińska
w komiksach

Od tamtej tragedii minęły już prawie cztery dekady. Był ostatni dzień wakacji, 31 sierpnia 1982 roku, gdy po godzinie 15 na ulicach Lubina zaczęli się gromadzić mieszkańcy, by pokojowo zaprotestować przeciwko władzy, domagać się wolności i wypuszczenia z więzień internowanych. Podobnie było w wielu miastach Polski. W całym kraju ludzie w ten sposób wspominali podpisane dwa lata wcześniej Porozumienia Sierpniowe. Jednak tylko w Lubinie tamten dzień przyniósł śmierć… […]

Społeczny bilans otwarcia
polskiej niepodległości w 1918 roku

red. Tomasz Głowiński, Marek Zawadka Społeczny bilans otwarcia polskiej niepodległości w 1918 roku to drugi tom wydawnictwa pokonferencyjnego podzielony na części dotyczące instytucji, struktury społecznej oraz struktury narodowościowo-wyznaniowej odrodzonego państwa polskiego. Z książki dowiemy się m.in., jak działał system giełd pieniężnych czy polski system podatkowy, jakie postawy Polacy zajmowali wobec zmian gospodarczych w 1918 roku, jak wyglądała struktura narodowościowa i wyznaniowa społeczeństwa w Polsce […]

Gospodarczy bilans otwarcia
polskiej niepodległości w 1918 roku

red. Tomasz Głowiński, Marek Zawadka Gospodarczy bilans otwarcia polskiej niepodległości w 1918 rokuto pierwsza z dwóch publikacji pokonferencyjnych wydana w serii Biblioteka Muzeum Historycznego w Lubinie. Referaty znajdujące się w obu tomach wygłoszone zostały podczas XIV Wrocławskich Spotkań z Historią Gospodarczą. Pierwszy tom skoncentrowany na zagadnieniach gospodarczych podzielony jest na trzy działy dotyczące sektora wielkoprzemysłowego, drobnotowarowego i infrastruktury. Czytelnik znajdzie w nim teksty m.in. o przemyśle zbrojeniowym, […]

A jednak kolej!
II Kolej wobec kryzysów

A jednak kolej! II Kolej wobec kryzysów pod redakcją Tomasza Przerwy, Dawida Kellera i Bartosza Kruka jest drugim tomem pokonferencyjnym. Książka ukazała się w 2020 roku. Poświęcona jest trudnym momentom w rozwoju kolei żelaznej, przede wszystkim konfrontacji z transportem samochodowym. „Kryzysowe zjawiska towarzyszyły kolei od początku jej dziejów, tyle że ich charakter, zasięg i skutki były zgoła inne. (…) W zasadzie należałoby mówić o stałym dopasowywaniu się […]

A jednak kolej!
Historyczne i współczesne uwarunkowania rozwoju transportu

red. Tomasz Przerwa, Dawid Keller, Bartosz Kruk To zawierająca 13 artykułów publikacja na temat historycznych i współczesnych uwarunkowań rozwoju transportu kolejowego. Lektura obowiązkowa dla wszystkich miłośników pociągów i lokomotyw. W zbiorze wydanym przez Muzeum Historyczne w Lubinie znalazły się referaty wygłoszone podczas pierwszej lubińskiej konferencji poświęconej kolejnictwu, która odbyła się w dniach 19–20 września 2018 roku. Książka odnosi się do przemian, jakie zachodzą w ostatnich latach […]

Światy
Równoległe II

Światy równoległe II to publikacja stanowiąca katalog do wystawy o tym samym tytule, zaprezentowanej w Galerii Zamkowej w dniach od 5 do 30 kwietnia 2019 roku. Zostały w niej zebrane prace twórców skupionych wokół Autorskiego Laboratorium Fotografii założonego w 2015 roku we Wrocławiu przez Piotra Komorowskiego. Prezentowane w katalogu fotografie opatrzone zostały tekstem Ireny Polit. Zobacz online


Rocznik muzealny 2018

red. Agata Grzelińska, Justyna Karlińska, Emilia Polewczyk Rocznik muzealny to publikacja przedstawiającą działalność Muzeum Historycznego w Lubinie w skali roku. Pierwszy numer zawiera podsumowanie działań placówki prowadzonych w 2018 roku. Wydawnictwo opracowane przez pracowników muzeum w syntetyczny sposób opisuje działalność edukacyjną, naukową oraz wystawienniczą, a także przedstawia krótkie relacje z wydarzeń organizowanych i współorganizowanych przez placówkę z zachowaniem układu chronologicznego. Zobacz online

Kalendarz Polska
1918–2018

Pierwsza przygotowana przez Muzeum Historyczne w Lubinie publikacja to kalendarz na 2018 rok, ukazujący bardzo ważny okres – stulecie państwa polskiego. – Przedstawienie stu lat na zaledwie dwunastu kartach okazało się sporym wyzwaniem, dlatego zdecydowaliśmy się pokazać to, z czego wszyscy jesteśmy dumni: budowę portu w Gdyni i Zagłębia Miedziowego, wydarzenia związane z „Solidarnością” czy wreszcie sukcesy sportowe – mówił dr Marek Zawadka, dyrektor Muzeum Historycznego […]

muzeum

wydawnictwa